Nieuws

Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië

www.indieherdenkingamstelveen.nl

Nieuws

Foto Yvonne Noordam – Weygers (1930-2016)

Overlijden gastspreker mw. Y. Noordam-Weijgers

Op 26 oktober 2016 is mevrouw Yvonne Noordam – Weygers onverwacht overleden. Tijdens de afgelopen herdenking op 14 augustus in het Broersepark hield zij nog haar indrukwekkende toespraak over ‘hoe creatief denken en doen haar vrijheid is geworden’.

 

Ze heeft jarenlang lesgegeven aan scholen om haar ervaringen in de Japanse concentratiekampen aan volgende generaties door te geven en werkte samen met ons scholenproject Ontmoeten & (Her)denken.

 

Wij wensen haar familie veel sterkte toe om het verlies van deze inspirerende Indische moeder, grootmoeder én kunstenares te verwerken.

Overlijden Willem van Lith

Met respect en eerbied gedenken wij de heer

 

Willem van Lith

 

25 augustus 1940 - 24 augustus 2016

 

voorzitter Bond van Wapenbroeders,

afdeling Amstelland

 

Lid in de Orde van Oranje-Nassau

drager van het Nieuw-Guinea-Herinneringskruis,

de zilveren erepenning van onze stichting

en andere eretekens

 

Willem was vanaf het eerste uur nauw betrokken bij onze stichting. Meer dan twintig jaar heeft hij zich geheel belangeloos en op bijzondere wijze ingezet voor de jaarlijkse

herdenking op 14 augustus bij het Indië Monument in het C. P. Broersepark te Amstelveen. Helaas kon hij de laatste herdenking niet meer bijwonen.

Zijn goede contacten bij het Ministerie van Defensie en de Bond van Wapenbroeders hebben in hoge mate bijgedragen aan het respectvolle karakter van deze ingetogen herdenking. Onze dank aan hem is groot.

 

Wij leven mee met Dini, zijn vrouw, Maureen en Markus.

 

Moge hij rusten in Vrede.

 

Namens bestuur en adviseurs van de Stichting Herdenking

Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië,

Piet van den Heuvel, erevoorzitter

Clemens Bouwens, voorzitter

Foto Willem van Lith  - Met dank aan Edwin Butter Fotografie

Herdenking 2016

Zondagavond 14 augustus vond de jaarlijkse Indiëherdenking weer plaats in het Broersepark in Amstelveen. Bewogen spraken Clemens Bouwens (Voorzitter Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië), de Amstelveense Burgemeester Mirjam van 't Veld over een bijzondere ontmoeting tussen de Japanse ambassadeur en Nora Valk. Ook sprak Piet van den Heuvel (Erevoorzitter Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië) namens Willem van Lith en las een leerling van basisschool de Cirkel, adoptieschool van het Indië Monument, een gedicht voor over het thema vrijheid. Gastspreker Yvon Noordam - Weygers vertelde vanuit haar kampervaringen tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederlands-Indië en de tijd daarna, over hoe creatief denken en doen haar vrijheid is geworden (zie Toespraken). Voor verslag in woord en beeld zie Amstelveen.blog en Amstelveenweb.

Indië-lezing 2016

Kinderen van Japanse vaders, kinderen met een geschiedenis

De vijfde Indië-Lezing op 8 maart 2016 in het Theater van het Woord werd een ontdekkingsreis naar ontbrekende stukken in persoonlijke levens en onthullen van geheimen die louteren. Erkenning van het verleden inspireert tot emotionele wedergeboorte. De kennis en ervaringen van de sprekers en de muzikale sfeer raakten de 150 bezoekers aan op hartelijke wijze. Dr. Aya Ezawa, sociologe en docent aan de universiteit van Leiden schetste vanuit haar onderzoeken op basis van interviews een beeld van de Japans-Indische nazaten. Ze vertelde over Japans-Indische kinderen in Nederland, met de verwevenheid van oorlogsgebeurtenissen en de langlopende effecten van de herinneringen daaraan. Na haar boeiende lezing werd de film Arigato (hartelijk dank) vertoond. De film vertelt het verhaal van Oma, die tijdens een stranddag met kleindochter Toet, plotseling een Japans gezin ontmoet. Daardoor komen herinneringen aan de oorlogstijd in Nederlands-Indië in alle hevigheid naar boven. Door het troostrijk blazen in haar oren door kleindochter Toet en het verzoenend aanreiken van een handje met schelpen door het Japanse jongetje is Oma in staat haar ‘pijn’ te delen en een eerste stap te zetten naar vergeving. Silfraire Delhaye, voorzitter van het Indisch Platform en kind van een Japanse vader en Indische moeder, vertelde zijn persoonlijk levensverhaal. Dit vooral gebaseerd op de overtuiging ‘laat het verleden rusten’ en zet je in voor het leven vanuit waarneming, niet vanuit oordeel. Hij sloot zijn ontroerende lezing af met de woorden: “Als ik een wens mag uitspreken is het de wens: Ik zou nog graag KIND willen worden …”

Na beide lezingen was het volop genieten van muziek en zang van duo Young Released met als verrassing congaspeler Nippy Noya van Japans-Indonesische komaf. Na de pauze vroeg moderator Wim Manuhutu aan de sprekers over het kindzijn met een geschiedenis. Hoe ga je om met je achtergrond die verweven is met oorlogsgebeurtenissen en herinneringen aan die tijd? Hij zorgde tijdens het tafelgesprek voor een fijne, open sfeer, ook bij de vragen vanuit het publiek. Bij het afscheidslied We'll meet again werd door aanwezigen mooi meegezongen met het voornemen: Tot volgend jaar!

De stichtingen 4/5 mei comité Amsterdam-Zuidoost, Indisch Herinneringscentrum, De Brug, Netwerk Vergeet Mij Niet, Indië-herdenking Amstelveen, Gastdocenten WO II werkgroep Zuid-Oost Azie en Nusantara kunnen voldaan terugkijken op het lustrumsucces.

Voor verder verslag in woord en beeld zie o.a. www.amstelveenweb.com

 

Herdenking 2015

Zaterdag 15 augustus, 70 jaar geleden, het einde van de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding van Nederlands-Indië. Japan gaf de strijd op in Zuidoost-Azië. Bij het Indië-monument in het Broersepark, Amstelveen vertelde de heer Ron Wong uit Huizen vrijdagavond 14 augustus hierover. Hij vertelde over zijn leven op Midden-Java als kind in het vrouwenkamp samen met zijn moeder en 3-jarig zusje. En over zijn leven als tiener in het mannen/jongenskamp. Hij vertelde over zijn beleving van die eerste dag 'Vrij zijn', zijn gevoel voor vrijheid. Bijzonder om dit jaar te herdenken met jeugdigen, naast de talloze volwassenen vanuit lokale overheden en de bevolking uit Amstelveen, Amsterdam, Aalsmeer, Uithoorn, Ouderkerk en Haarlemmermeer en vele herdenkingsgemeenschappen uit het land met kransen, bloemstukken en bloemen. Ook de Commissaris van de Koning van Noord-Holland en de Inspecteur-Generaal der Krijgsmacht stonden met aanwezigen bij het monument stil. Het Indische Onze Vader werd prachtig gezongen door de 24 jarige May-Lin Go, begeleid door Koen Trommel. Bibiëne Wüst (12 jaar) droeg met heldere stem, namens basisschool de Cirkel, adoptieschool van dit monument, het indringend gedicht 'Vrijheid' voor, geschreven door generaal b.d. Govert Huyser. De stemmige muziek werd verzorgd door de Koninklijke Militaire Kapel ‘Johan Willem Friso’ onder leiding van kapelmeester Eerste luitenant J. van Overbeek. Bewogen spraken Clemens Bouwens (voorzitter Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië), de Amstelveense burgemeester Mirjam van 't Veld en Willem van Lith (voorzitter Bond van Wapenbroeders, regio Amstelland). Tenslotte legden leerlingen groep 8 van basisschool De Cirkel in een mooie rij 70 bloemen neer vóór het monument als overgang naar het défilé. De tocht van herdenkers langs het monument ontroerde en onthulde saamhorigheid, dat draagkracht geeft aan vredesbesef. Met jong en oud stil staan, samen op weg vooruit ...

Alle toespraken kunnen worden nagelezen onder Programma - Toespraken.

Ontmoetings- en Herdenkingsdag voor scholieren

Ontmoeten en herdenken met 160 leerlingen groep 8 van de scholen de Cirkel, Piet Hein en Westwijzer Dit gebeurde in het Broersepark en in de synagoge van Amstelveen op donderdag 30 april 2015. Onderzoeken wat Amstelveense oorlogsgetroffenen, zoals de oude Nora Valk, Benno van der Velde, Hans Aussen en Jules Schelvis voor lessen uit het verleden hebben meegenomen, vraagt een bepaald klimaat. Hun verdrietige verhalen met realiteitszin onderzoeken, hen bevragen en beluisteren, het bracht de scholieren samen. Vanuit lesbrieven bogen ze zich al in voorgaande weken over het thema: vanuit de lessen van het verleden naar het vieren van vrijheid. Dialogen, dilemmaspelletjes, brieven schrijven aan oorlogsgetroffenen en oorlogshelden, zingen en dichten gaf uiting aan dit scholierenonderzoek. Door een goede samenwerking van het Amstelveense scholenproject 'Ontmoeten en (Her)denken' met Amstelveen Oranje, de Joodse gemeenschap, Vereniging Historisch Amstelveen, stadsdichter Matthijs den Hollander en de Amstelveense schoolbesturen werd het een fantastische en leerzame dag.

Zie uitgebreid verslag op o.a.:

Indië-Lezing 2015

De vierde Indië-Lezing ontroerde het publiek en onthulde geheimen. De stilte doorbreken en onderzoeken waar je mee worstelt en wat gevoelig ligt, vraagt een bepaald klimaat. Je verlangt erkenning, behoedzaamheid, veiligheid; vooral verlang je oprechtheid. Het thema van de lezing: ‘Mijn herinnering, jouw verhaal’ inspireerde om verdrongen verhalen met waarheidsliefde en realiteitszin te onderzoeken. Mevrouw Stef Scagliola vertelde over haar onderzoek, boek en website ‘Liefde in tijden van oorlog’. Tijdens de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog stuurde Nederland vanaf 1946 135.000 militairen naar de archipel. Na de onafhankelijkheidsoverdracht in 1949 keerden de manschappen huiswaarts. Zij trouwden en stichtten een gezin. Hoe gaat het met de verzwegen oorlogsliefdekinderen? Hierover spraken mevrouw Roos van der Geugten en de heer Rob Sipkens. Hun herkomst was zo’n geheim. Het stilzwijgen in familieverband, begrip en acceptatie kwamen indringend en inspirerend over. De portretonthulling van mevrouw Coos Ayal werd door haar kinderen gedaan. Zij vertelden over de drie jaar lange guerrillastrijd vanaf haar 15e met haar oom en tante, dwars door de rimboe en bergen van Nieuw-Guinea. 62 strijders samen tegen de bezetters, waarvan 16 mannen en 1 vrouw (Coos Ayal) dit overleefden. Haar kleinkinderen maken werkstukken op school over hun oma en ook bij hen is de vonk van inspiratie overgesprongen. Het portret laat vooral haar zachte glimlach zien en ontroerde de zaal. Haar lijfmotto: doorzetten met vertrouwen is als een geschenk door de ongeveer 125 aanwezigen ontvangen!

Erelidmaatschap Willem van Lith

9 december 2014 - Het bestuur van de Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië heeft besloten de heer Willem van Lith te benoemen tot erelid van deze stichting. Tijdens het jaarlijkse Kerstdiner van de Bond van Wapenbroeders met burgemeester Mirjam van ’t Veld en andere genodigden, waaronder Luitenant-generaal b.d. Ted Meines heeft voorzitter Clemens Bouwens hem de zilveren erespeld op gespeld voor zijn bestuurlijke steun en persoonlijke betrokkenheid bij de jaarlijkse herdenking bij het Indië-monument.

Voor verder verslag in woord en beeld zie MijnAmstelveen.nl.

 

Herdenking 2014

Donderdagavond 14 augustus vond de jaarlijkse Indiëherdenking weer plaats in het Broersepark in Amstelveen. Bewogen spraken Clemens Bouwens (Voorzitter Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië), de Amstelveense Burgemeester Mirjam van 't Veld en Willem van Lith (Voorzitter Bond van Wapenbroeders, regio Amstelland). Gastspreker Mevrouw Nora Valk vertelde indringend over haar WOII kampervaringen in Nederlands-Indië als tiener en de wonderbaarlijke ontmoeting met een Japanse dominee in het huidige Indonesië, waardoor haar leven een wending nam (zie Toespraken). Voor verslag in woord en beeld zie Amstelveen.blog en Amstelveenweb.

Aanpassen! in Bibliotheek Amstelveen Stadsplein

Op 7 april 2014 vond de officiële opening plaats van de tentoonstelling Aanpassen! Na mooie woorden van Clemens Bouwens, Vaya Nijhof en Edu Dumasy verrichtte wethouder Raat de openingshandeling met scholieren Marije en Alex en juf Sherryl van de Martin Luther Kingschool door het leggen van een vers geregen bloemenslinger in de Amstelveen box als symbool voor bloeiende talenten van alle Amstelveners. Muzikale bijdragen van het duo Pablo Mono en troubadour Wouter Muller droegen bij aan deze sfeervolle opening rondom integratie, herdenken, dromen en respect.

Voor verdere verslaggeving in woord, beeld en geluid zie mijnamstelveen.nl en amstelveenweb.com

 

Tentoonstelling Aanpassen!

De projectgroep 'Ontmoeten en (her)denken' van onze stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederland-Indië heeft de tentoonstelling Aanpassen! naar Amstelveen gehaald.

Aanpassen! is vanaf 1 april tot en met 5 mei 2014 in de bibliotheek Amstelveen Stadsplein met filmfragmenten op de videowall in het Amstelveense raadhuis.

Aanpassen! : een indringend portret van drie generaties Indische Nederlanders - in woord, beeld en object - waarin thema’s als identiteit, veerkracht, dromen en thuisgevoel als een rode draad door de verhalen lopen. Aanpassen! : als een verplichting en niet als een keuze - zo beleefde de eerste generatie de verhuizing, het gedwongen vertrek naar Nederland en het ‘thuiskomen’ in Nederland. Aanpassen? : de tweede generatie ging vragen stellen. Ben ik niet té goed geïntegreerd? Aanpassen... : met drie gedachtepuntjes typeert de derde generatie: is mijn Indische herkomst iets om over na te denken, is het iets om over te praten met mijn ouders of grootouders?

Aanpassen!

geeft inzicht in de problemen van aanpassen om goed samenleven mogelijk te maken in de multiculturele samenleving van Amstelveen.

De projectgroep ‘Ontmoeten en (her)denken’ acht het belangrijk dat zowel bewoners als scholieren inzicht hebben in het integratieproces van nieuwkomers in de Amstelveense samenleving.

Zie ook Amstelveenweb voor meer informatie.

 

Indië-lezing 2014

Op 8 maart 2014 luisterden we naar de verhalen van moedige vrouwen. Berthy Korvinus vertelde over haar leven en hoe en waarom zij jarenlang strijdt tegen vrouwenhandel en gedwongen prostitutie in derde wereldlanden. Zij weigert te accepteren dat vrouwen en kinderen vertrapt en misbruikt worden. Op allerlei verschillende terreinen actief: wetgeving en politiek zowel op nationaal als internationaal niveau. Ook zorgen voor veiligheid, juridische faciliteiten, geld om in leven te blijven en psychologische en ‘gewone’ opvang voor vrouwen. Nancy Jouwe, genderspecialist en kind van een Papua vader en Indische moeder, ging in op een aantal mijlpalen uit de postkoloniale geschiedenis van Nederlands Nieuw-Guinea. Zij stond stil bij WOII, de Nieuw-Guinea Raad, de koloniale ordening in Nieuw-Guinea en vertelde tot slot over begin jaren 60, de eerste jaren voor Papua’s in Nederland. Deze mijlpalen werden toegelicht aan de hand van fragmenten uit de levens van vier vrouwen uit Papua. De muzikale omlijsting van Young Release paste bijzonder goed bij deze verhalen. Het afscheidslied W'll meet again houdt een belofte in voor volgend jaar.

Voor de derde keer werd de Indië-Lezing in het Theater van het Woord van de OBA Amsterdam georganiseerd door ons samen met de stichtingen 4/5 mei Comité Zuidoost Amsterdam, Nusantara Amsterdam, Gastdocenten WO II werkgroep Zuid-Oost Azie, De Brug, Netwerk Vergeet Mij Niet en het Indisch Herinneringscentrum.

 

 

Erelidmaatschap Jan van Zanen

20 december 2013 - Het bestuur van de Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië heeft besloten de heer Jan van Zanen te benoemen tot erelid van deze stichting. Ter gelegenheid van zijn afscheid als burgemeester van Amstelveen heeft voorzitter Clemens Bouwens hem de zilveren erespeld op gespeld voor zijn bestuurlijke steun en persoonlijke betrokkenheid bij de jaarlijkse herdenking bij het Indië-monument.

 

Burgemeester Jan van Zanen krijgt erespeld op revers gespeld

Onderwijsproject `Ontmoeten en (her)denken'

6 december 2013 - In het schooljaar 2013 - 2014 vindt ons onderwijsproject `Ontmoeten en (her)denken' op 3 openbare basisscholen plaats in Amstelveen-Noord: Michiel de Ruyterschool, Martin Luther Kingschool en de Guus Kieftschool, gesteund door de gemeente Amstelveen. Het wordt uitgevoerd door een tiental vrijwilligers. Doel van het project is om bij de leerlingen de `betrokken zelfredzaamheid’ te vergroten in relatie tot hun leefomgeving, de wijk en Amstelveen. Dat betekent dat ook aandacht zal worden besteed aan belangrijke historische en actuele gebeurtenissen, lokale gebouwen en monumenten. Via kinderfilosofie onderzoeken de leerlingen daarmee samenhangende vragen in een breder maatschappelijk en mondiaal verband. Ook worden ze gestimuleerd tot actief handelen zoals meedoen aan de Nationale Dodenherdenking op 4 mei en de Indische Dodenherdenking op 14 augustus. De lessen van dit pilotproject sluiten aan bij de vraag van de scholen naar burgerschapsvorming, ontmoetings- en waardenonderwijs. Via de kerndoelen voor burgerschapsvorming kunnen de scholen zo hun leerlingen wijzen op het belang van waakzaamheid voor het behoud van vrede en vrijheid in een democratisch kader en het duurzaam samenleven in de Amstelveense gemeenschap. Zie www.ontmoetenherdenk.nl voor meer informatie.

Stichting Herdenking Gevallenen en Slachtoffers in Nederlands-Indië

Postbus 8061, 1180 LB Amstelveen, Nederland

Email: info@indieherdenkingamstelveen.nl

 

IBAN: NL77ABNA0441930301 / BIC: ABNA NL 2A / KvK-nummer: 34200830

 

Donaties en schenkingen aan deze Algemeen nut beogende instelling (ANBI) zijn fiscaal aftrekbaar onder RSIN 815858152.